„Kronika” Wincentego Kadłubka

ronika polska to pierwsza, najstarsza książka napisana przez Polaka. Mistrz Wincenty, zwany Kadłubkiem, stworzył na przełomie wieków XII i XIII barwną, erudycyjną opowieść o dziejach naszego kraju i przeszedł do historii jako pierwszy twórca polskiej literatury.

Powstała na przełomie XII i XIII wieku „Kronika polska” nie jest suchym opisem wydarzeń – mistrz Wincenty nadał jej kształt błyskotliwego dialogu pomiędzy dwoma biskupami: gnieźnieńskim Janem i krakowskim Mateuszem. Epizody z polskiej historii opowiada Jan, a Mateusz komentuje je analogiami ze starożytności i Biblii.

Napisana po łacinie „Kronika” jest dowodem erudycji autora. Prof. Brygida Kürbis we wstępie do wydanego w serii „Biblioteka Narodowa” polskiego przekładu dzieła nazwała je europejskim pomnikiem umysłowości i uczoności dwunastowiecznego humanisty. Dzieło to jest także znakomitym świadectwem bogactwa i dojrzałości średniowiecznej polskiej myśli polityczno-prawnej w kontekście europejskim. Co ciekawe, na kartach tej drugiej (po dziele Anonima, zwanego Gallem), a pierwszej spisanej przez Polaka kroniki naszego kraju, Wincenty Kadłubek opisał nie tylko dokonania władców historycznych, ale także postaci legendarne: Kraka, Wandę, Popiela czy „całożercę” – potwora znanego dziś jako smok wawelski.

Sam mistrz Wincenty to postać bardzo tajemnicza: jeden z najwybitniejszych intelektualistów swoich czasów, kształcony prawdopodobnie w Paryżu lub Bolonii. Przez 10 lat piastował godność biskupa krakowskiego, a później – w nieznanych okolicznościach – zrezygnował z tej funkcji i ostatnie lata życia spędził w klasztorze cystersów w Jędrzejowie, umierając w opinii świętości w 1223 roku. W XVIII wieku został ogłoszony błogosławionym Kościoła rzymskokatolickiego.

Zgodnie z dekretem Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów z 14 marca 2017 r., wspomnienie bł. Wincentego Kadłubka zostało usunięte z kalendarza diecezji polskich. Obecnie obchodzi się je tylko w diecezjach krakowskiej, kieleckiej i sandomierskiej.

Pokaz „Kroniki” Wincentego Kadłubka

Kronika Wincentego Kadłubka w Polonie – Cyfrowej Bibliotece Narodowej:
http://polona.pl/item/264647/38/

__________________________

polona.pl/item/264647/38/

Ten wpis został opublikowany w kategorii HISTORIA POLSKI, KRÓLESTWO POLSKIE, MONARCHIA POLSKA, Polska Piastów, Uncategorized. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.