Janusz Kurtyka – to on wysunął pomysł świętowania Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych 1 marca.

To on wysunął pomysł świętowania Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych 1 marca.

Co mówił m.in. o POP-ach (pełniących obowiązki Polaka) i o sensie walki po wojnie

_____________________________________________________________

Przypominamy wywiad z Januszem Kurtyką, który dziś skończyłby 56 lat

To on wysunął pomysł świętowania Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych 1 marca.   Świetny   wywiad   m.in.   o POP-ach   (pełniących   obowiązki Polaka) i o sensie…

 _____________________________________________________________

Pomysł   ustanowienia   Narodowego   Dnia    Pamięć  i „Żołnierzy Wyklętych” 1 marca   —  wysunął   ówczesny   prezes   Instytutu  Pamięci Narodowej Janusz Kurtyka.

Tego dnia w 1951 roku w więzieniu mokotowskim wykonano wyrok śmierci na siedmiu członkach IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”: — Łukaszu Cieplińskim, Mieczysławie Kawalcu, Józefie Batorym, Adamie Lazarowiczu, Franciszku Błażeju, Karolu Chmielu i Józefie Rzepce – będących ostatnimi ogólnopolskimi koordynatorami „Walki o Wolność i Niezawisłość Polski z nową sowiecką okupacją.

Poniżej fragment wywiadu z ówczesnym prezesem IPN, który zginął w katastrofie smoleńskiej.

RZECZPOSPOLITA:   –   Dlaczego IPN popiera apel kombatantów organizacji niepodległościowych o ustanowienie 1 marca Dniem Żołnierzy Polskiego Podziemia Niepodległościowego?   —  Czy takie święto zyska dziś rezonans społeczny?   —  A   jeśli   tak, to czy głosy sprzeciwu nie zrównoważą głosów poparcia?

JANUSZ KURTYKA: – Instytut Pamięci Narodowej w sposób oczywisty popiera ten apel, tradycję niepodległościową uważamy bowiem za jeden z najważniejszych elementów tożsamości naszego państwa.

Poza tym czyn zbrojny i antykomunistyczna działalność w imię niepodległości po  drugiej wojnie światowej funkcjonują w społecznej świadomości w stopniu niedostatecznym i często w sposób zafałszowany, co jest skutkiem konsekwentnej polityki władz PRL.

Komuniści   robili  wszystko, by zohydzić żołnierzy niepodległej Polski oraz ich walkę.

Tymczasem powinniśmy pamiętać, że antykomunistyczna konspiracja po drugiej wojnie światowej była dalszym ciągiem konspiracji AK-owskiej.

Większość żołnierzy i wszyscy dowódcy niepodległościowego antykomunistycznego podziemia zaczynali służbę w latach 1939 – 1940.

Dla   nich   wojna   trwała często ok. dziesięciu lat   i nie skończyła się w maju 1945 r.

Ci ludzie walczyli do przełomu lat 40. i 50.

Wielu   z  nich zginęło lub zostało zamordowanych,   praktycznie zaś wszyscy ocaleli przeszli przez tortury i więzienia komunistyczne.

To oczywiste, że tak jak kultywujemy pamięć o Polskim Państwie Podziemnym, tak powinniśmy również pamiętać o czynie żołnierzy konspiracji  antykomunistycznej.

Bo to była walka o niepodległość.

– Czy pana zdaniem walka zbrojna po 1945 r. miała sens?

– Trudne pytanie.   Stawiała je sobie większość żołnierzy podziemia i dochodzili do   wniosku,   że zbrojny opór nie ma sensu wobec dysproporcji sił,   skutków podboju Polski przez Sowietów i defensywnej polityki Zachodu, który nie miał zamiaru ryzykować nowej wojny.

Konspiratorzy starali się więc raczej zachować pewien potencjał organizacyjny i dotrwać do czasu szansy historycznej.

Miały nią być uzgodnione przez trzy mocarstwa w Jałcie demokratyczne wybory, które jednak na początku 1947 r. zostały przez komunistów sfałszowane.

Później liczono np.   na wybuch trzeciej wojny światowej,  przebieg „kryzysu berlińskiego” pokazał zaś, że nadzieje takie nie były całkowitą mrzonką.

Generalnie  przywódcom konspiracji chodziło o to, by w warunkach dominacji Sowietów, NKWD i bezpieki   nie narażać podziemia na straty, zachowywać   aktywa  organizacyjne, przeprowadzać tajną demobilizację (czyli   rozpuszczać   i  legalizować żołnierzy), utrzymywać kontakt z Centralą – czyli kierownictwem ogólnokrajowym lub ośrodkiem rządowym w Londynie.

Tak przecież postępowali nawet najwybitniejsi dowódcy partyzantcy – Łupaszka czy Zapora.

Takich przykładów możemy znaleźć bardzo dużo.

Z bezsensu dalszej walki zbrojnej zdawali sobie także sprawę przywódcy ogólnopolskich organizacji konspiracyjnych:   WiN i NSZ.

Wszyscy dążyli do tajnej demobilizacji i do zejścia w konspirację.

Zwykle jednak to nie okazywało się już możliwe.

Mimo to walki trwały praktycznie do przełomu 1946 i 1947 r. – zwłaszcza na Białostocczyźnie, Lubelszczyźnie, we wschodnich powiatach Mazowsza.

Dlaczego?

Bo komunistyczne, zakrojone na wielką skalę działania pacyfikacyjne w terenie, represje, aresztowania i wielkie wsypy   powodowały, że mnóstwo ludzi uciekało do lasu.

Partyzantka kwitła dlatego, że istniało permanentne zagrożenie.

Sowietom i komunistom opłacało się wpychać swych przeciwników w logikę beznadziejnej   walki     i w ten sposób społecznie i geograficznie lokalizować konflikt,  

organizacje konspiracyjne pozostawały zaś w defensywie – nie mogły bowiem praktycznie liczyć na nikogo z wyjątkiem własnych członków, nieuznawanego przez Zachód rządu RP w Londynie i zachodnich wywiadów.

Bardzo ważny był też czynnik odpowiedzialności i honoru – nawet jeśli organizacja ogólnopolska (np. WiN) uznawała bezsens walki zbrojnej, to jednocześnie jej przywódcy uważali za swój obowiązek utrzymywanie swego   rodzaju   patronatu  dowódczego nad trwającymi w lesie żołnierzami (którzy z reguły nie mieli gdzie wracać).

Również poczucie honoru i odpowiedzialności powodowało oficerami trwającymi i dowodzącymi swoimi żołnierzami do końca.

Przypadki opuszczenia żołnierzy przez dowódcę (któremu wszak łatwiej byłoby ratować tylko siebie)   są praktycznie nieznane.

– Dlaczego spora część społeczeństwa albo nie dopuszcza do siebie wiadomości, albo zachowuje dystans, a nawet niechęć do powojennego zbrojnego sprzeciwu wobec władzy komunistycznej?   — Czy to tylko rezultat kilkudziesięcioletniej propagandy,   — czy też może również szerokiego zakresu współpracy,  —  a nawet identyfikacji z komunistycznymi władzami w ciągu czterdziestu kilku lat?

– Jedno i drugie.

Nie  ulega wątpliwości, że za pomocą terroru i inżynierii społecznej komunizm wygenerował całkiem liczne grupy społeczne, które go popierały.

Choćby dlatego, że obsługiwały system lub stanowiły jego zaplecze czy „nową elitę”.

W okresie PRL pod wpływem tych bodźców naród polski naprawdę uległ przemianie. […]

– Historia przyznała rację tylko jednej ze stron wojny o niepodległość. Należy   jednak   pamiętać,   że   komuniści   zyskali jakieś poparcie społeczne.   —   Czwarta część Polaków opowiadała się za nową władzą.

– Przed Powstaniem warszawskim komendant główny AK gen. Komorowski raportował, że sympatie społeczne przesuwają się w lewo, a z wkroczeniem Rosjan wiążą się konkretne nadzieje.

To prawda.

Tylko  że dla oficerów Armii Krajowej,   a to oni tworzyli antykomunistyczne   podziemie,  było zupełnie jasne, że nastają rządy, które   nie  mają ani demokratycznej, ani narodowej legitymacji, oparte na sile sowieckich bagnetów.

Kluczowe pozycje w armii „polskiej” broniącej tych rządów zajmowali oddelegowani oficerowie radzieccy.

Nazywano ich „popami”, to jest „pełniącymi obowiązki Polaka”.

W Informacji Wojskowej ok. 1945 r. niemal 100 proc. stanowili funkcjonariusze NKWD.

Około   1950 r. było już ich „tylko” 50 proc.

Przy każdym powiatowym urzędzie bezpieczeństwa rezydował sowiecki doradca, który de facto kierował tym urzędem.

Granice   „nowej”   Polski   do   1946 r.  chroniły   oddziały pograniczne NKWD, działania pacyfikacyjne w terenie prowadziło piętnaście pułków wojsk NKWD,   batalion NKWD ochraniał siedzibę rządu i chronił Bieruta.

Historycy zgadzają się,   że do 1946 r. możemy mówić o okupacji Polski.

Kiedy w październiku 1946 r. Sowieci przystąpili do wycofywania wojsk NKWD z Polski,   Bierut wymógł na nich pozostawienie na dłużej 64 dywizji wojsk NKWD.

Komuniści zachowywali się lojalnie wobec Sowietów, a nie wobec państwa polskiego.

To z tych przyczyn postawy oficerów antykomunistycznego podziemia, którzy trwali przy swoich żołnierzach, są doskonale zrozumiałe.

Dla nich był to koniec ojczyzny, której ślubowali wierność.

____________________________

więcej na łamach Rzeczpospolitej / fot. IPN

Opublikowane 2017/03/01

Za; http://niezlomni.com/to-on-wysunal-pmysl-swietowania-dnia-pamieci-zolnierzy-wykletych-1-marca-znakomity-wywiad-o-tym-kim-byli-pop-i-pelniacy-obowiazki-polaka-a-kim-bohaterowie/

Advertisements
Ten wpis został opublikowany w kategorii 1 Marca Narodowy Dzień Pamięci "Żołnierzy Wyklętych", HISTORIA POLSKI, II Wojna Światowa, III RP, IPN, Miejsca Męczeństwa Polaków, Polskie Państwo Podziemne 27 wrze 1939, PRL, ROCZNICE, UB-NKWD, Zbrodnie komunistyczne, Zbrodnie sowieckie, Zbrodnie żydowskie, Żołnierze Wyklęci. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.