Cmentarz Łyczakowski. Tu spoczywa polski Lwów

grob-ordona-cmentarz-lyczakowski-lwow-682x1024-jpg14Tu leży Julian Ordon. Już nie obroni żadnej reduty…

cmentarz-lyczkowski-pomniki-995x498-jpg1Cmentarz Łyczakowski we Lwowie. Bluszcz pnie się po drzewach ocieniających  stare nagrobki, z których część nie pozwoli już przeczytać, kto pod nimi leży

cmentarz-lyczakowski-we-lwowie-pomnik-jpg2Cmentarz-Łyczakowski-we-Lwowie-pomnik

Cmentarz Łyczakowski we Lwowie to w zasadzie nekropolia i galeria sztuki zarazem.

Po wąskich alejkach mogę chodzić godzinami, — rozłożyste korony wysokich drzew osłaniają mnie od słońca, po pniach drzew wije się bluszcz. Zielony kolor koi oczy. I nerwy.

cmentarz-lyczakowski-we-lwowie-jpg3Cmentarz-Łyczakowski-we-Lwowie

grob-na-cmentarzu-luczakowskim-jpg4Grób-na-cmentarzu-Łyczakowskim

grobowiec-lwow-cmentarz-lyczakowski-jpg3Grobowiec-Lwów-Cmentarz-Łyczakowski

grobowiec-na-lyczakowie-jpg6Grobowiec-na-Łyczakowie

grob-stefana-szczepanowskigo-lwow-jpg7Grób-Stefana-Szczepanowskigo-Lwów

grobowiec-cmentarz-lyczakowski-we-lwowie-jpg8Grobowiec-Cmentarz-Łyczakowski-we-Lwowie

cmentarz-lyczakowski-pomnik-jpg9Cmentarz-Łyczakowski-pomnik

cmentarz-lyczakowski-lwow-jpg10Cmentarz-Łyczakowski-Lwów

kaplice-cmentarz-lyczakowski-we-lwowie-jpg11Kaplice-Cmentarz-Łyczakowski-we-Lwowie

cmentarz-lyczakowski-grobowiec-jpg12Na pomniki z lwowskiego Cmentarza Łyczakowskiego można się patrzeć godzinami. Tak samo jak godzinami można wędrować po samej nekropolii. Przechadzać się wręcz jak po galerii sztuki.

Na cmentarz Łyczakowski idę ilekroć jestem we Lwowie. —  Nie umiem tu nie przyjść, ta galeria sztuki, ten panteon wielkich postaci przyciąga mnie jak magnes.

Cmentarz jest jak Lwów, który już przeminął wraz z wiatrami historii.

Tu obok siebie leżą ci, którzy żyli w tym samym mieście najpierw pod zborami, a potem w wolnej Polsce.

Przechadzając się pomiędzy starymi nagrobkami zobaczymy, że narodowe mniejszości przeplatają się z polską większością,  — której przed wojną było twe Lwowie około 60%.

Na cmentarzu Łyczakowskim leżą prominenci dawnego Lwowa i to ich grobowce stanowią o jego unikalnym charakterze.

Monumentalne kaplice grobowe — jak choćby ta Baczewskich — nie pozwalają przejść obojętnie, bez zwrócenia uwagi na ich finezyjne kształty, zdobienia i… ulotność niemalże.

Ale kaplice to zaledwie część cmentarza, — o wiele więcej tu pięknych rzeźb nagrobnych, które wydają się wręcz żywe, ale chwilowo zastygły w ruchu.

Kamienne postacie tak realistyczne, że można odnieść wrażenie, iż zastanawiają się and czymś z zamkniętymi oczami, a może jednak śpią.

Człowiek zachowuje się delikatniej, ciszej bo przecież nie wypada budzić…

Chociaż są tu też pełne majestatu rzeźby nagrobne, które wręcz wymuszają ciszę,   —  jak ta z grobu Józefy Markowskiej. — Przepięknej urody rzeźba leżącej na łożu śmierci kobiety, okrytej lekkim, pomarszczonym prześcieradłem, z ręką na piersi i delikatnie zwieszoną na bok głową. Śpi czy nie żyje?  — I tak ściszymy głos, bo nie wypada budzić…

grob-jozefy-markowskiej-lwow-lyczakow-jpg13Grób Józefy Markowskiej to jeden z najbardziej znanych pomników z Cmentarza   Łyczakowskiego. Umarła, czy śpi? Jest coś zwiewnie pięknego w tym grobowcu.

Idę dalej, wspinam się na kolejne wzniesienia, na których położony jest cmentarz Łyczakowski.

I teraz schodzę z głównych alejek, zapuszczam się w plątaninę zieleni, która szczelnie oplata nagrobki.

Pochylam się, by zobaczyć kto leży pod daną płytą.  — I niejednokrotnie czas zatarł już napisy, pozostał tylko wyryty krzyż lub nic już nie zostało, jakieś drzazgi z krzyża, jakiś przerdzewiały metal, albo tylko kurhanik.

Nawet pamięć znikła, bo bliscy po wojnie przesiedleni zostali ze Lwowa do Wrocławia i nie było już komu dbać o nagrobek, pamięć, niemą ciągłość rodu, spoczywającego w tym kawałku ziemi.

Ale wciąż są też takie groby, na których ciągle widnieją litery.

Raz jest to cyrylica, raz znany nam alfabet i polskie sentencje, a czasami trafimy na język niemiecki.   — I rzecz jasna na łacinę.

grob-ordona-cmentarz-lyczakowski-lwow-682x1024-jpg14Tu leży Julian Ordon. Już nie obroni żadnej reduty…

Widząc odnowiony pomnik warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną rzecz.

Schylmy głowę, koło takiego nagrobka i poszukajmy tabliczki — kto dokonał renowacji.

Okazuje się, że w znakomitej większości pomniki odnawiają Polacy, jak opowiedział mi jeden spotkany tu Lwowianin, Polak tu mieszkający,  — istnieje porozumienie pomiędzy rządami.

— Strona polska może odnawiać swoje pomniki, — pod warunkiem, że będzie dokonywała renowacji także tych ukraińskich.

A więcej o cmentarzu Łyczakowskim znajdziecie u Natalii we wpisie na blogu Biegun Wschodni.   — Poczytajcie o symbolice postaci płaczek, śpiących postaci, Tanatosa, zobaczcie przewodnik i obejrzyjcie więcej pięknych grobowców wraz z opisami.

†††

Paweł Osmólski

Za; http://www.osmol.pl/2014/10/cmentarz-lyczakowski-spoczywa-polski-lwow/

Ten wpis został opublikowany w kategorii Uncategorized. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.