Śląsk: zjednoczenie prastarej Ziemi Piastowskiej z Macierzą 20 czerwca 1922 – zamilczana rocznica

„Pękajcie okowy niewoli, Górny Śląsk jest wolny”

09489a773a46b9ff6c395d867d09a63fW dniu 20 czerwca 1922 roku, wśród nieopisanego entuzjazmu ludności, oddziały Wojska Polskiego wkroczyły na Górny Śląsk.

Tego dnia odbyła się w Katowicach uroczystość zjednoczenia prastarej Ziemi Piastowskiej z Macierzą symbolicznym przejęciem Śląska przez Rząd Polski.

Pododdziałami Wojska Polskiego, które po symbolicznym rozerwaniu łańcucha, — przy dźwiękach dzwonów, przekroczyły granicę i przez Szopienice i Zawodzie weszły do Katowic, — dowodził gen. Stanisław Szeptycki.

Pochód otwierała dowodzona przez mjr Jana Ludygę – Laskowskiego kompania powstańców śląskich, za którą na czele kawalerii i piechoty WP jechał konno gen. Szeptycki.

Na rogatkach Katowic, przed łukiem triumfalnym, kolumnę powitał prezydent miasta Alfons Górnik oraz przewodniczący Rady Miejskiej Max Reichel.  — Odpowiedziawszy im, gen. Szeptycki dokonał przeglądu wojska.

Wokół wiwatowały wielotysięczne rzesze Górnoślązaków. Wielu płakało z radości.  

— Uroczystą mszę św. odprawił ks. Teodor Kubina.  

— Powitalne przemówienie wygłosił Wojciech Korfanty, a delegacja powstańców wręczyła generałowi Szeptyckiemu ogromny stalowy miecz.

W relacji zamieszczonej na łamach Katolika (z 22 czerwca 1922 r.) zapisano:

”Najprzód oddział ułanów żółtych. Śliczne to wojsko. Od złotych opasek od czapek i złotych chorągiewek ułańskich skry światła się rozsypują, zwłaszcza gdy słońce wejrzy z za chmury.

Na koniach jak piece, doskonale dobranych/orkiestra cała na siwkach jednej maści/okrążają rynek i ustawiają się w ulicy bocznej. Dalej wczołgują się potwory wojenne zwane czołgami albo i angielskimi tankami. — Potwory to wojenne ale im nasze żołnierzyki wcale nie potworne nie ponadawali nazwy, bo oto na jednym kadłubie takiego smoka  czytamy nazwe Jasiek, na drugim Stacha na trzeciem Sulcia i tem podobne.

A bucha to dymem z komina a stęka to jakoś groźnie że cię doprawdy aż strach jakiś przejmuje i dopiero śmiejące się oczy kierownika czołgu wyglądające z budki przypominają ci że to przecież jeszcze nie wojna , a jeno parada na uradowanie serc naszych.

Kiedy i piechota i oddziały artyleryi wkroczyły na rynek wjechał w końcu na czele sztabu dowódca tych wojsk generał Szeptycki….”

Na katowickim rynku odprawiono uroczystą mszę.

Powstaniec-inwalida, Juliusz Chowaniec, który rozbił symboliczny łańcuch, powiedział:

— „Pękajcie okowy niewoli, Górny Śląsk jest wolny, armio polska wkraczaj nań i połącz go z Polską”.

Z kolei ówczesny prezydent Katowic, Alfons Górnik, mówił:

„Dzielni polscy żołnierze! Pokażcie, że karne Wojsko Polskie jest murem ochronnym dla obywateli miłujących pracę, dla obywateli lojalnych i spokojnych.

— Powiedzcie światu, że Polska jest krajem praworządnym! Niech żyje Polska i Górny Śląsk.”

Tego samego dnia uroczystości powitania Wojsk Polskich odbyły się w Siemianowicach.

Chóry pod batutą Pawła Pietrka oraz tłumy siemianowiczan witały pieśnią i kwiatami wkraczających żołnierzy 23 Dywizji Piechoty, którą dowodził gen. Kazimierz Horoszkiewicz (w dywizji tej służyło wielu Górnoślązaków).

Oddziały Wojska Polskiego przejmowały tymczasem kolejne śląskie miasta.

— Wszędzie witane były owacyjnie, a ludność śląska masowo manifestowała swą radość z połączenia z Polską.

23 czerwca pododdziały 23 Dywizji Piechoty wkroczyły do Królewskiej Huty.

— W uroczystościach uczestniczyli tu m.in. wojewoda śląski Józef Rymer oraz ks. Jan Kapica.

Podobnie witano polskie oddziały także w innych górnośląskich miastach.

Bramy triumfalne, kwiaty, łzy szczęścia…

Z   całego   obszaru   plebiscytowego,  liczącego 11.008 km2, — Niemcy uzyskały — 7.794 km2 (71%),  —  Polska zaś   — 3.214 km2 (29%).

Granica wytyczona została przez powiaty lubliniecki, bytomski, zabrski, toszecko – gliwicki, rybnicki i raciborski,   — pozostawiając po stronie niemieckiej tereny leżące na zachód od tej linii.

W granicach Państwa Polskiego znalazły się w całości powiaty tarnogórski, katowicki (z Katowicami i Królewską Hutą) i pszczyński, a także większa część powiatów lublinieckiego (z Lublińcem), bytomskiego (ale bez Bytomia) i rybnickiego (z Rybnikiem), a także niewielkie fragmenty pozostałych powiatów, przez które wytyczono granicę.

W wyniku podziału Górnego Śląska do Polski przyłączono wiele miast i gmin, które w plebiscycie opowiedziały się za przyłączeniem do Niemiec, zaś w granicach Niemiec pozostało wiele gmin, które opowiedziały się za Polską.

Z ogólnej liczby mieszkańców podzielonego obszaru (2.112.700 osób) pozostało w Niemczech ok. 1.116,5 tys.(ok. 54%), a do Polski trafiło ok. 996,5 tys. (ok. 46%).

Na obszarze odzyskanym przez Polskę oddano w plebiscycie łącznie 514 tys. głosów (43% głosów),   — w tym za Polską 288 tys. (60% ogółu głosów polskich)   — i 266 tys. za Niemcami (32% ogółu głosów niemieckich).

Z   67 kopalń węgla kamiennego  —  aż 53 (w tym 47 czynnych) uzyskała Polska, zaś Niemcy —  14 (w tym 10 czynnych).

Polsce przypadły też wszystkie (9) kopalnie rud żelaza.

Na 15 kopalń rud cynku i ołowiu   — 10 znalazło się w Polsce,   — natomiast z 18 zakładów koksowniczych 7 zostało w Niemczech.

Polsce przypadły też   — 3 z 4 fabryk brykietów;   — z 9 wielkopiecowych zakładów hutniczych Niemcy uzyskały jedynie 4, —  a z 37 znajdujących się w nich wielkich pieców przypadło im 15.

Polsce przydzielono 7 z 10 hut żelaza.

Spośród 25 odlewni żeliwa i stali   — Polsce przypadło 13,   — a z 13 większych walcowni i stalowni — 8.

Spośród 53 większych wykańczalni półfabrykatów z żelaza i stali — Polska uzyskała 27.  — Wszystkie (18) huty cynku, ołowiu i srebra oraz wszystkie (13) prażalnie blendy cynkowej, ubocznie produkujące kwas siarkowy, przyznano Polsce.

Z 7 walcowni cynku przy Niemczech pozostały 2.

Wreszcie Polska uzyskała ok. 50% innych zakładów przemysłowych poza branżami górniczo – hutniczą i hutniczo – metalową.

Wojciech Kempa

20 czerwca,

Za; http://slaskipolska.pl/artykuly/682-pekajcie-okowy-niewoli-gorny-slask-jest-wolny

Ten wpis został opublikowany w kategorii 1918 - Odzyskanie Niepodległości, EDUKACJA, HISTORIA EUROPY, HISTORIA POLSKI, I Wojna Światowa, III RP, PiS - Prawo i Sprawiedliwość, POLITYKA, Polska Piastów, Powstania Śląskie, ŚLĄSK. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.